اهمیت استفاده از ضد آفتاب مناسب بارداری:

تغییرات هورمونی در دوران حاملگی جنبه‌های مختلفی از سلامتی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. یکی از بارزترین علائمی که به دنبال نوسانات هورمونی بروز پیدا می‌کند، لک بارداری یا ملاسما است. تقریبا از هر 100 خانم باردار، 70 نفر درجات مختلفی از ملاسما را تجربه می‌کنند.

در دوران بارداری هورمون‌های استروژن و پروژسترون به شدت افزایش پیدا می‌کنند. این تغییر بر روی سلول‌های رنگدانه ساز (ملانوسیت) اثر گذاشته و منجر به تولید رنگدانه ملانین بیشتر می‌شود.


اهمیت استفاده از ضدآفتاب مناسب بر کسی پوشیده نیست. با این حال حتماً می‌دانید که روتین زیباییتان در اثر باردار شدن نیاز به اصلاحاتی دارد که این مسئله در مورد انتخاب ضدآفتاب مناسب و ایمن برای بارداری نیز صادق است. در این زمینه ممکن است سوالاتی برای شما مطرح شود. مثلا، بهترین ضدآفتاب مناسب دوران بارداری کدام است؟ برای خرید ضد افتاب خوب در دوران بارداری به چه نکاتی باید توجه کنم؟ چگونه ضدآفتاب بی خطر برای دوران بارداری انتخاب کنم؟ در این مقاله سعی شده است به این سوالات پاسخ داده شود.


افزایش و تجمع ملانین در پوست در نهایت نوعی لک تیره را به وجود می‌آورد که به لک بارداری یا ملاسما معروف است. اشعه‌های فرابنفش خورشید بیش از هر عامل دیگری باعث تشدید این لکه‌ها می‌شوند. علاوه بر این عوارضی مانند آفتاب سوختگی و سرطان پوست نیز همچنان سلامتی شما را تهدید می‌کنند.

اگر می‌خواهید که بعد از باردار شدن به فعالیت‌های روزمره‌تان در محیط بیرون از خانه ادامه دهید و در عین حال از عوارض آفتاب نیز در امان بمانید، باید در این دوران از یک ضد آفتاب مناسب بارداری استفاده کنید. اما چگونه می‌توان چنین ضدآفتابی را پیدا کرد؟

انتخاب بهترین ضدآفتاب بارداری:

در مورد ضدآفتاب مناسب دوران بارداری مانند سایر محصولات آرایشی و بهداشتی موجود در بازار، گزینه های زیادی برای شما وجود دارد و عملا انتخاب یک ضد آفتاب مناسب برای تمامی خانم های باردار غیر ممکن است و هر شخص بایستی با توجه به شرایط خود، ضد آفتاب مناسبش را انتخاب کند. بنابراین تعیین اینکه کدام ضدآفتاب ها علاوه بر ایمن بودن برای استفاده در دوران بارداری، برای پوست بسیار حساس شما مفید هستند، بسیار ضروری است. مراجع فعال در حوزه سلامت بسیاری در سطح جهان توصیه می کنند که تمامی افراد به طور روزانه از کرم ضدآفتاب مناسب برای حفاظت از پوست خود در برابر پرتوهای ماورای بنفش خورشید استفاده کنند تا بدین وسیله از بروز عارضه های پوستی مختلف مانند قرمزی، خارش، خشکی، لک، سرطان پوستی و امثالهم جلوگیری کنند.


اهمیت استفاده از ضدآفتاب برای بانوان باردار:

با این حال اهمیت این موضوع برای بانوان باردار بیشتر است چرا که در طول بارداری حساسیت پوست نسبت به نور خورشید، به دلیل تغییرات ایجاد شده در سطح هورمون‌ها که شامل واکنش پوست به نور خورشید می‌شود، بیش‌تر است. علاوه بر حساس تر شدن پوست در دوران بارداری، تغییرات ایجاد شده در هورمون‌ها منجر به افزایش رنگدانه‌های پوستی مانند ملاسما می‌شوند که می‌توانند در زیر نور خورشید تیره‌تر شوند. به این دلایل، مهم است که بانوان باردار، بدون توجه به دمای محیط یا وضعیت ظاهری آفتاب، روزانه از محصولات ضد آفتاب مناسب استفاده کنند و در مدت زمانی که خارج از منزل هستند، در فواصل زمانی منظم، آن را تجدید کنند.

هم چنین، علاوه بر استفاده از محصولات ضدآفتاب مناسب، پوشاندن پوست تا حد امکان به وسیله ی عینک یا کلاه آفتابی آفتابی به محافظت از پوست شما کمک می کند. در اغلب شهرها ، پرتوهای خورشید در فاصله زمانی بین ساعات 10 صبح الی 4 بعداز ظهر بیشترین شدت و قدرت را دارند . بنابراین هوشمندانه است که حتی الامکان، این زمان را در منزل یا در محلی که دارای سایه است، سپری کنید تا از اشعه های قوی خورشید در امان باشید. به طور کلی به یاد داشته باشید، پس از انتخاب و خرید ضد آفتاب مناسب، همواره 15 دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض خورشید(به عنوان مثال 15 دقیقه قبل از خروج از منزل) از محصولات ضد آفتاب مناسب خود استفاده کنید و  تا زمان پخش کامل، این محصولات را بر روی پوست خود ماساژ دهید. در فواصل زمانی منظم و متناسب با نوع فعالیت خود، استفاده از این محصولات را تجدید کنید.


ضد آفتاب مناسب بارداری چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

بهترین ضد آفتاب در بارداری ، ضد آفتابی است که دارای ویژگی‎‌های زیر باشد:

1) ضد آفتاب حاملگی باید از نوع فیزیکی باشد.

به طور کلی ضدآفتاب‌ها بر اساس مکانسیم اثرشان به دو نوع تقسیم می‌شوند: ضد آفتاب فیزیکی و ضد آفتاب شیمیایی.

ضد آفتاب فیزیکال در بارداری

ضد آفتاب فیزیکال در بارداری محصولاتی هستند که ماده مؤثر آنها اکسید روی و یا دی اکسید تیتانیوم است – که به آنها ضد آفتاب مینرال مخصوص بارداری نیز گفته می‌شود. بر اساس گفته‌های ناوا گرینفیلد، پزشک متخصص پوست در گروه درماتولوژی شوایگر در بروکلین، نیویورک، بهترین ضدآفتاب برای دوران بارداری از مدل فیزیکال است. او توضیح می‌دهد: “ضدآفتاب‌های شیمیایی اشعه‌های خورشید را جذب می‌کنند، در حالی که کرم های فیزیکال اشعه‌های خورشید را از روی پوست باز می‌تابانند.” گرینفیلد توصیه می‌کند که والدین آینده‌نگر از مواد شیمیایی مانند اکسی بنزون، آوو بنزون یا اکتینوکسات اجتناب کنند. علاوه بر این، او پیشنهاد می‌کند که گزینه‌ای بدون عطر را انتخاب کنید، اگرچه مادران حساس به بو ممکن است به این توصیه نیاز نداشته باشند.


ویژگی های ضد آفتاب بارداری:
  1. اولین ویژگی مهم مینرال یا فیزیکی بودن آن ها است. ضدافتاب معدنی جاذب نور خورشید نیست.
  2. ترکیبات شیمیایی مانند اکسی بنزون، PABA و آووبنزون، ترولامین سالیسیلات، اکتی سالات، هموسالات را نداشته باشد.
  3. خانم های باردار به دلیل وزن بالاتر و تغییر هورمون ها بیشتر عرق می کنند پس بهتر است محصولات ضدتعریق استفاده کنند.
  4. داشتن خاصیت ضد التهابی در محصولاتی که یک مادر در دوران حاملگی استفاده می کند حائز اهمیت است چرا که پوست در این دوران در حساس ترین حالت خود می باشد.
  5. یک خانم حامله معمولا کم تحمل نیز می شود از این رو محصولاتش باید فاقد چربی و احساس سنگینی باشد تا بتواند به مدت طولانی روی پوست خود تحمل کند.

توصیه می‌شود ضد آفتاب مخصوص بارداری از نوع فیزیکی باشد زیرا:
  • ضدآفتاب فیزیکی بر روی سطح پوست باقی مانده و جذب نمی‌شود.
  • این نوع ضدآفتاب از ترکیبات معدنی به نام زینک اکساید و تیتانیوم دی اکساید تشکیل شده‌است که ایمنی هر دوی آنها توسط سازمان غذا و دارو آمریکا کاملا به تایید رسیده‌است.
  • ضدآفتاب فیزیکی هیچ نوع حساسیتی ایجاد نمی‌کند و هیچ گونه عوارض جانبی به دنبال ندارد.

 ضد آفتاب مناسب بارداری باید SPF حداقل 30 داشته باشد.

نه تنها در دوران بارداری بلکه به طور کلی باید SPF ضد آفتاب حداقل 30 باشد. یک ضدآفتاب فیزیکی با اس پی اف 30 یا 50 برای دوران بارداری کاملا ایده‌آل است. اگر معنای دقیق SPF و تفاوت بین مقادیر مختلف اس پی اف را نمی‌دانید، توصیه می‌شود مقاله  اس پی اف ضد آفتاب  را مطالعه نمایید.


 ضدآفتاب در دوران حاملگی باید طیف اثر گسترده داشته باشد.

این مورد نیز تنها مخصوص خانم‌های باردار نیست؛ تمامی افراد باید از ضدآفتابی استفاده کنند که قدرت محافظت از پوست در برابر هر دو نوع اشعه فرابنفش یعنی UVA و UVB را داشته باشد.

اشعه‌های UVA عامل پیری زودرس و تغییر رنگ پوست بوده و اشعه‌های UVB عامل آفتاب سوختگی هستند. هر دو اشعه نیز با سرطان پوست در ارتباط می‌باشند. پس استفاده از ضدآفتاب دارای طیف اثر گسترده بسیار حائز اهمیت است به ویژه برای خانم‌های باردار.


 ضد آفتاب مخصوص بارداری باید غیرعطری و غیرحساسیت‌زا باشد.

تغییرات هورمونی در دوران حاملگی، بدن فرد را نسبت به محرک‌های محیطی حساس‌تر کرده و سبب بروز واکنش‌های آلرژیک می‌شود. برخی از خانم‌های باردار در این دوران علائمی مانند خارش، راش‌های پوستی و یا حتی کهیر را تجربه می‌کنند.

به منظور جلوگیری از تشدید این واکنش‌ها، ضد آفتاب مناسب بارداری باید فاقد ترکیبات معطر، شیمیایی و ترکیبات حساسیت‌زا باشد.


 از اسپری ضدآفتاب استفاده نکنید.

کرم ضد آفتاب در بارداری نباید به صورت اسپری استفاده شود. براساس برخی احتمالات استنشاق زیاد تیتانیوم دی اکساید ( جزء تشکیل دهنده ضدآفتاب‌های فیزیکی) می‌تواند ریسک ابتلا به سرطان را در انسان افزایش دهد. اگرچه مطالعات و تحقیقات بیشتری در این زمینه باید انجام شود، اما به هرحال احتیاط شرط عقل است.


 ضد آفتاب مناسب بارداری باید فاقد این ترکیبات باشد:

مسدود کننده‌های شیمیایی مانند اکسی بنزون، آووبنزون، هموسالات و … .

این ترکیبات شیمیایی می‌توانند جذب خون شده و سلامتی جنین را تحت تاثیر قرار دهند. متاسفانه ماده اکسی بنزون در خون و ادرار مادران باردار و همچنین در خون جنین و بند ناف ردیابی شده‌است.


چگونه ضدآفتاب ایمن برای دوران بارداری انتخاب کنیم؟

اگر برای شما این سوال مطرح شده است که چگونه از پوست در دوران بارداری به بهترین شکل محافظت کنیم و چگونه ضدآفتاب بی خطر برای این دوران را انتخاب کنیم، با ما همراه باشید تا در ادامه بتوانیم شما را راهنمایی کنیم و به این سوال شما پاسخ دهیم.

به طور کلی دو نوع کرم ضد آفتاب وجود دارد: کرم های ضد آفتاب فیزیکی(فیزیکال، طبیعی) و کرم های ضد آفتاب شیمیایی.

در فرمولاسیون ضد آفتاب فیزیکی دو جز معدنی (اکسید تیتانیوم و اکسید روی) به کار برده می شود. این دو ماده به عنوان مهم ترین ‌جز ترکیبات فعال در ضد آفتاب فیزیکی هستند. نحوه ی عملکرد آن ها بدین صورت است که زمانی که  ضد آفتاب فیزیکی بر روی پوست اعمال شود، پرتوهای فرابنفش خورشید دچار اثر آینه ای شده( منعکس شده) و منحرف می شوند. در واقع در این نوع از ضدآفتاب، واکنش شیمیایی رخ نمی دهد و علت نامگذاری آن به نام فیزیکال، مینرال، طبیعی بدین دلیل است. بر خلاف ضدآفتاب فیزیکی، در فرمولاسیون ضدآفتاب شیمیایی از مواد موثره ی شیمیایی استفاده شده است. ترکیباتی مانند اکسی بنزون، اکتینوکسات و آووبنزون از جمله  ترکیبات آلی هستند که در این نوع از ضد آفتاب استفاده می شوند. این ترکیبات شیمیایی موجب فیلتر یا پراکنده کردن اشعه فرابنفش خورشید می شوند.

با توجه به نکات فوق، استفاده از ضد آفتاب مینرال در دوران بارداری توصیه می شود. در واقع، توصیه می‌شود از ضدآفتاب‌های حاوی مواد معدنی استفاده کنید، زیرا کرم‌های ضدآفتاب شیمیایی بیشتر باعث ایجاد حساسیت پوستی یا واکنش‌های آلرژیک می‌شوند و به طور بالقوه می‌توانند در جریان خون جذب شوند.این درحالی است که ضدآفتاب معدنی بر روی لایه سطح پوست می‌نشیند و اشعه‌های فرابنفش را منعکس می‌کند، برخلاف ترکیبات شیمیایی موجود در ضد آفتاب شیمیایی که جذب پوست می‌شوند. در گذشته ضدآفتاب های معدنی دارای بافت سنگینی بودند و رنگ سفیدی روی پوست باقی می گذاشتند. خوشبختانه، فرمول های جدیدتر بسیار سبک تر شده اند و  احتیاط های لازم را پیش رعایت کرده اند. بنابراین در انتخاب ضدآفتاب بارداری به این نکته توجه فرمایید که بافت ضدآفتاب سبک باشد و از ترکیبات شیمیایی در آن استفاده نشده باشد.


بر اساس مطالعات و تحقیقات انجام شده خانم‌های بارداری که مقادیر متوسط تا زیاد اکسی بنزون در ادرارشان ردیابی شده‌است، احتمال می‌رود که نوزادشان با بیماری هیرشپرونگ به دنیا آید. در این بیماری برخی از قسمت‌های روده نوزاد فاقد نورون‌های عصبی است.


  • مشتقات ویتامین A

مشتقات ویتامین آ مانند رتینیل پالمیتات، رتینیل استات، رتینیل لینولئات و رتینول در حضور نور خورشید می‌توانند منجر به رشد و تقسیم کنترل نشده سلول‌ها، تشکیل تومور و ضایعات پوستی شوند.


دیگر روش‌های محافظت از پوست در دوران بارداری:
  • بعد از تهیه ضد آفتاب مناسب بارداری ، هر روز بدون استثنا از آن استفاده کرده و هر دو ساعت یک بار تمدیدش کنید.
  • در صورت تعریق شدید و یا شنا، ضدآفتاب باید هر 40 دقیقه تا نهایتا هر 80 دقیقه یک بار تمدید شود.
  • بین ساعات 10 صبح تا 2 بعدازظهر که آفتاب در شدیدترین حالت ممکن قرار دارد، تا حد امکان از منزل خارج نشوید. در بیرون از خانه نیز در مکان‌های سربسته بمانید.
  • همراه با ضد آفتاب مخصوص بارداری از کلاه لبه دار و عینک آفتابی نیز استفاده کنید.
  • لباس‌هایی به تن کنید که فاکتور حافظتی در برابر اشعه‌های UV یعنی UPF را داشته باشند. جنس این لباس‌ها به گونه‌ای است که اشعه‌های خورشید را مسدود نموده و از رسیدن آنها به پوست جلوگیری می‌کنند.
  • ضدآفتاب را به کل صورت، گردن، گوش‌ها، دکلته و هر ناحیه دیگری از بدن که در معرض تابش آفتاب قرار دارد، بزنید.

بهترین برند ضدآفتاب برای بانوان باردار:

برندهای مختلفی ضدآفتاب مینرال را تولید و عرضه کرده اند و برحسب بودجه خود می توانید یکی از آن ها را انتخاب کنید.  البته شایان ذکر است نکات دیگری برای انتخاب ضدآفتاب مناسب حائز اهمیت است: علاوه بر ترکیبات به کار رفته در فرمولاسیون، بایستی به SPF محصول ضدآفتاب خود توجه کنید و محصول با SFP مناسب را انتخاب کنید.

هم چنین توصیه می شود از محصولاتی استفاده کنید که دارای افزودنی های شیمیایی خطرناک مانند پارابن نباشند. هم چنین محصولات فاقد عطر و اسانس به دلیل عدم حساسیت زایی در اولویت هستند. هم چنین،  امروزه محصولات ضد آفتاب در فرم های مختلفی عرضه می شوند. از لوسیون و کرم گرفته تا استیک و اسپری. در بین انواع مختلف محصولات، توصیه می شود، محصولات ضدآفتاب به صورت لوسیون را انتخاب کنید زیرا این لوسیون ها پوشش یکنواخت‌تر و کامل‌تری دارند. هم چنین در زمان استفاده از آن بایستی لوسیون را به طور کامل در موضع مد نظر پخش نمایید و بدین ترتیب اطمینان خاطر پیدا کنید که محافظت حداکثری حاصل شده است.

اصطلاح دیگری که می توانید بر روی برچسب محصولات ضدآفتاب مناسب دوران بارداری جستجو کنید، هیپوآلرژیک است. در فرمولاسیون این محصولات سعی شده است از ترکیباتی که منجر به بروز آلرژی یا حساسیت پوستی می شود، استفاده نشود. براساس سن، طبیعت پوست خود بایستی لوسیون مورد نظر خود(مناسب پوست چرب/ مناسب پوست خشک) را انتخاب کنید. نکته ی دیگری که بایستی درنظر بگیرید، ضدآب بودن یا نبودن محصول ضدآفتاب است. معمولا محصولات ضدآفتابی که ضدآب هستند مدت زمان طولانی تری روی پوست باقی می ماند و بدین ترتیب نیاز به تجدید کمتری دارند. هرچند ممکن است این نوع از فرمولاسیون برای شرایط شما مناسب نباشد. پیشنهاد می شود در هنگام خرید ضدآفتاب مناسب، به دنبال محصولی باشید که غنی از ترکیبات آرام‌بخش، تسکین‌دهنده و مغذی مانند عصاره آلوئه ورا، ویتامین های مختلف و امثالهم باشد.


چه زمانی در دوران بارداری ضدآفتاب بزنیم؟

این مسئله به سبک زندگی و نوع فعالیت شما وابسته است . با این حال به عنوان یک توصیه ی کلی، بانوان باردار بهتراست به عنوان بخشی از برنامه صبحگاهی خود (پس از پاکسازی و استفاده از یک سرم یا مرطوب کننده ایمن برای بارداری) به طور روزانه از کرم ضد آفتاب مناسب استفاده کنند. اگر بیشتر روز در معرض نور خورشید قرار بگیرید، کرم ضد آفتاب باید هر چند ساعت یکبار تجدید شود. حتی زمانی که در داخل خانه اما نزدیک پنجره می‌مانید، باید از کرم ضد آفتاب استفاده کنید.


نحوه استفاده از ضد آفتاب در بارداری:

استفاده درست از ضد آفتاب به‌اندازه انتخاب محصول اهمیت دارد. در بارداری باید به روش صحیح استفاده توجه ویژه داشت تا اثربخشی محصول حفظ شود و پوست دچار التهاب نشود.

مراحل استفاده صحیح:

  • پوست خود را با شوینده ملایم مخصوص بارداری تمیز کنید.
  • حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب، کرم ضد آفتاب را بزنید.
  • مقدار مناسب برای صورت تقریبا به اندازه‌ دو بند انگشت است.
  • کرم را به‌صورت یکنواخت روی صورت، گردن و دست‌ها بزنید.
  • هر ۲ تا ۳ ساعت یک‌بار تمدید کنید، مخصوصاً پس از شستن صورت یا تعریق.
  • پس از پایان روز، پوست را با پاک‌کننده یا فوم ملایم بدون الکل تمیز کنید تا باقیمانده کرم از بین برود.

و در آخر:

حاملگی به معنای توقف فعالیت‌های روزمره و ماندن در خانه نیست! در این دوران حساس که جسم و روح شما به شدت آسیب‌پذیر می‌شود، باید روحیه خود را حفظ نموده و انرژی‌تان را در حد ایده‌آل نگه دارید تا بتوانید بعد از تولد فرزندتان با تمام نیرو و قوا به او رسیدگی کنید.

پس از خانه بیرون بروید، به گردش و تفریح بپردازید و به زندگی عادی خود ادامه دهید اما همراه با یک ضد آفتاب مناسب بارداری و رعایت دیگر نکاتی که در این مقاله گفته شد.

سوالات متداول (FAQ):


آیا استفاده از ضد آفتاب در دوران بارداری ضرر دارد؟

خیر، اگر ضد آفتاب مینرال و بدون اکسی‌بنزون باشد، ایمن است و از لک و تیرگی پوست جلوگیری می‌کند.

در دوران بارداری از چه ضد آفتابی استفاده کنیم؟

از ضد آفتاب فیزیکی با زینک اکسید، SPF ۳۰ تا ۵۰ و فاقد بو یا پارابن استفاده کنید.

ضد آفتاب فیزیکی بهتر است یا شیمیایی در بارداری؟

قطعا فیزیکی؛ زیرا جذب پوستی ندارد و ایمن‌تر است.

ضد آفتاب مینرال چیست؟

ضد آفتابی است که با بازتاب نور خورشید از پوست محافظت می‌کند و شامل زینک اکسید یا دی‌اکسید تیتانیوم است.

ترکیبات مضر ضد آفتاب در بارداری کدام‌اند؟

اکسی‌بنزون، آووبنزون، پارابن، فتالیت، و رتینول.

آیا ضد آفتاب‌های حاوی اکسی‌بنزون مضرند؟

بله، بهتر است در دوران بارداری از مصرفشان خودداری شود.

بهترین ضد آفتاب برای زنان باردار کدام است؟

مدل‌های مینرال از بهترین‌ها هستند.

آیا می‌توان از ضد آفتاب رنگی استفاده کرد؟

اگر رنگ آن از اکسید آهن گرفته شده باشد، بله.

استفاده روزانه از ضد آفتاب در بارداری لازم است؟

بله، چون نور خورشید حتی از پشت شیشه هم به پوست آسیب می‌زند.

آیا هیالورونیک اسید یا نیاسینامید در ضد آفتاب ضرر دارد؟

خیر، این ترکیبات آبرسان و ایمن هستند.

آیا آفتاب گرفتن در دوران بارداری خطر دارد؟

بله، باعث گرمازدگی، لک بارداری و افت فشار خون می‌شود.

ضد آفتاب مخصوص بارداری چیست؟

ضد آفتابی مینرال با SPF ۳۰ تا ۵۰، بدون اکسی‌ بنزون، بدون عطر و مخصوص پوست حساس مادران باردار.

جمع‌ بندی:

در دوران بارداری، محافظت از پوست در برابر آفتاب از اهمیت بالایی برخوردار است. ضد آفتاب‌های فیزیکی با ترکیبات زینک اکسید و دی‌اکسید تیتانیوم ایمن‌ترین گزینه‌ها هستند.

از محصولات فاقد اکسی‌بنزون، پارابن و عطر استفاده کنید و به‌طور منظم هر روز آن را تمدید کنید. به یاد داشته باشید، مراقبت از پوست در بارداری فقط برای زیبایی نیست، بخشی از سلامت مادر و جنین است.